شرکت تعاونی جاجیمبافی روستای روم از توابع شهرستان قائن در استان خراسان جنوبی، نمونهای موفق از پیوند اقتصاد مردمی با صنایعدستی بومی است؛ مدلی که طی بیش از دو دهه فعالیت، توانسته ضمن حفظ یک هنر ۳۰۰ ساله، اشتغال پایدار برای دهها خانوار روستایی ایجاد کند.
رضاپور، مدیرعامل این شرکت تعاونی، در گفتوگو با خبرنگار ما با اشاره به پیشینه این هنر در روستا گفت:
«جاجیمبافی در روستای روم بیش از ۳۰۰ سال قدمت دارد و نسل به نسل به دست زنان روستا منتقل شده است، اما سالها سود اصلی این کار به دست دلالان میافتاد.»
وی افزود: «سال ۱۳۸۰ تصمیم گرفتیم این هنر صنعت را ساماندهی کنیم تا سود نهایی به خود تولیدکننده برسد. به همین دلیل به جای راهاندازی یک کارخانه متمرکز، مدل تعاونی را انتخاب کردیم تا مردم شریک کار باشند، نه کارگر.»
به گفته وی، این مجموعه با مشارکت اولیه ۱۸ نفر از زنان تولیدکننده آغاز به کار کرد و طی چهار سال نخست، مطالعات بازار، آموزش نیروها و تأمین تجهیزات موردنیاز انجام شد. امروز تعداد اعضای تعاونی به ۸۵ نفر رسیده است؛ ۶۰ نفر در منازل خود تولید میکنند و ۱۰ نفر نیز در مجتمع پشتیبانی مشغول فعالیت هستند.
رضاپور با تأکید بر پوشش بیمهای اعضا اظهار کرد:
«از ابتدای فعالیت، همه اعضا تحت پوشش بیمه قرار گرفتند و تاکنون ۱۲ نفر از همکاران ما بازنشسته شدهاند. اعضا علاوه بر دستمزد، در صورت سوددهی شرکت در پایان سال از منافع آن نیز بهرهمند میشوند.»
تنوع محصولات این تعاونی به بیش از ۹۰ نمونه رسیده است. مدیرعامل شرکت در این باره گفت:
«تلاش کردیم محصولات ما صرفاً جنبه تزئینی نداشته باشد، بلکه کاربردی، بادوام و متناسب با نیاز بازار باشد تا بتوانیم بازار متنوعتری ایجاد کنیم.»
وی آموزش را یکی از ارکان اصلی فعالیت تعاونی دانست و افزود:
«هر فردی که متقاضی همکاری باشد، متناسب با نوع فعالیت آموزش میبیند؛ از خیاطی و تعمیر چرخ گرفته تا طراحی محصول و کنترل کیفیت. چون معتقدیم محصول باکیفیت را تنها نیروی آموزشدیده میتواند تولید کند.»
این تعاونی تلاش کرده اقشار مختلف روستا را در چرخه فعالیت خود قرار دهد؛ از زنان سرپرست خانوار گرفته تا افراد دارای معلولیت و جوانان تحصیلکرده برای امور اداری و مالی. رضاپور در بخش دیگری از سخنان خود به مسئولیتهای اجتماعی شرکت اشاره کرد و گفت:
«در کنار فعالیت اقتصادی، در حوزههای فرهنگی، جمعآوری پسماند روستا، حمایت از برنامههای مذهبی و حتی در دوران کرونا با تولید ماسک و لباس بهداشتی نقشآفرینی کردیم.»
وی در پایان تأکید کرد:
«هدف ما تنها اشتغالزایی نبود؛ میخواستیم نشان دهیم حتی در یک منطقه کمتر برخوردار هم میتوان با اعتماد مردمی و کار گروهی کارهای بزرگ انجام داد و باعث ماندگاری مردم در زادگاهشان شد.»